Museum Van Den Elentrique

We kennen anno 2020 het beroemde Mechelse Museum Van Den Elentrique. Maar hoe is het zover gekomen ?

Mechelen is momenteel het mekka van de geschiedenis van de elektriciteit. Dat is een toevallige samenloop van omstandigheden: drie belangrijke vondsten/verwezenlijkingen uit onze moderne Mechelse geschiedenis maakten dit mogelijk !

Twee eeuwen stond de nieuwe Sint Romboutstoren er al met binnenin het grote uurwerkmechanisme. Maar de tijd was aan de buitenkant niet te zien. Je kon de tijd enkel horen, stel je voor !

Maar Mechelaars hebben lof dat is geweten !

Op 29 december 1705 kwam er een voorstel voor het maken van vier wijzerplaten en een jaar later viel het besluit. Vóór het grootse werk werd aangevat, wilde het stadsbestuur dat er een model aan de toren werd opgehangen om de grootte te kunnen beoordelen. Uiteindelijk kreeg de grote buitencirkel van de uurplaat een diameter van bijna 12 meter. Ieder cijfer had een hoogte van bijna 2 m, en de grote en enige wijzer had een hoogte van 3,62m. Ze werden vervaardigd door een zekere heer Willmore - een Mechelaar van Britse afkomst en gemonteerd van 15 augustus tot 17 oktober 1707.

MECHELAARS HADDEN DE GROOTSTE WIJZERPLAAT TER WERELD !

Baron Ernest COLOMA kreeg op 25 maart 1775 de toestemming om het torenwachtershuisje bovenop de Sint Rombouts te gebruiken als observatorium, door bemiddeling van zijn buurman en vriend Deudon, schepen van Mechelen. Diezelfde Deudon, suggereerde om een bliksemafleider te laten plaatsen op het huis van baron COLOMA. Deudon kreeg zijn toestemming en hij begon met het plaatsen van een 'conducteur' (het woord bliksemafleider was nog niet uitgevonden, de bliksemafleider werd uitgevonden 1752 door Franklin) op het dak van Coloma's woning in de Bleekstraat. Het moet dus een van de eerste bliksemafleiders ter wereld zijn geweest.

DE EERSTE BLIKSEMAFLEIDER TER WERELD !

Ook de aandrijving van het torenuurwerk van Sint-Rombouts werd geperfectioneerd door een Mechelse uitvinding ! In 1860 werd een nieuw systeem uitgevonden door de heer Michiels, professor wiskunde aan het stadscollege van Pitzemburg. De slinger die de gang van het uurwerk regelde, werd vervangen door een toestel waarin een haakje elke minuut werd opgeheven en het werk minuut per minuut deed vooruitgaan. Dat gebeurde door een perfect afgestelde regulator die op de eerste verdieping van het stadhuis stond (nu het postgebouw) en via een ijzerdraad verbonden was met het torenuurwerk. Een spoel en een magneet hieven het haakje om de minuut op. Omdat de regulator binnen stond, hadden stormen en andere weersomstandigheden niet langer invloed op het uurwerkmechanisme in de toren! 1860 !!

En dat terwijl de elektriciteit amper was uitgevonden !

James Clerk Maxwell had de basis van de elektriciteit nog niet eens uitgegeven. (Zijn basiswerk dateert van 1873 'A Treatise on electricity and magnetism'). Een machtige Mechelaar maakte als eerste ter wereld gebruik van het elektromagnetisme om een klok te synchroniseren. Het lof van Michiels’ uitvinding was legendarisch. Na Mechelen werden veel torens wereldwijd uitgerust met zijn systeem. In één op de drie kerken vindt men tot op vandaag de regulator! Het Mechelse exemplaar was ingebouwd in een staande kast die deel uitmaakte van het prachtige interieur van het voormalige stadhuis. Het is recent teruggevonden en gerestaureerd, en het bevindt zich nu in de oude beiaardkamer.

EEN MECHELSE UITVINDING VAN WERELDFORMAAT !

De combinatie van de grootste wijzerplaat ter wereld, de eerste bliksemafleider ter wereld, en de werelduitvinding van Dhr Michiels boden ongelooflijke mogelijkheden !! Werelderfgoed met een uitstraling tot ver buiten Europa. Het huis Den Beyaert (na de privatisering van De Post) werd een uniek museum Van Den Elentrique, klok en beiaard. De Mechelse Michiels Moederklok is ondertussen terug in dienst met een directe elektrieke lijn van Den Beyaert naar het uurwerk in de toren ! Het horlogeriemuseum en de archieven van Michiels op de Korenmarkt vinden onderkomen in het interactieve museum. Bovenop plaatste men de originale bliksemafleider.

Een unieke collectie, waar men van heinde en verre op afkomt. Elke middag om klokslag 12 uur laat men een bliksem inslaan bovenop de toren. Een attraktie, die de Zimmertoren van Lier en de Moren op het San Marcoplein doet verbleken!

Mechelen nam ook in 2010 de belangrijke beslissing om te investeren in het herstellen van het grootste torenuurwerk ter wereld ! Een kleine investering, nauwelijks meer dan een nieuwe huisstijl, zorgde voor de kentering. Tot voor 2009 was de Big Ben in Londen het grootste torenuurwerk ter wereld met een diameter van 7 meter, maar nu kwamen de eilandbewoners maar al te graag naar onze klok kijken.

De Mechelaars deden beter dan Big Ben ! Hun lof was legendarisch ! Ze herstelden de wijzerplaten en voegden zelfs een secondenwijzer toe ! Zowaar een technisch hoogstandje ! Een secondewijzer van 4m, de grootste secondenwijzer ter wereld. De stad lanceerde toen ook met succes de website www.desecondenwijzervanmechelen.be. Waar is de tijd !

Tonnen toeristen zijn sinds toen ons deel !